اسهال و درمان آن

اسهال یعنی مدفوع آبکی و شل که پی در پی دفع می‌شود. اسهال چیزی‌ است که خیلی از افراد آنرا تجربه می‌کنند. اسهال اکثر اوقات باعث مراجعه بیشتر به دستشویی و حجم بیشتر مدفوع کردن، می‌باشد. در اکثر موارد نشانه‌ها و علایم اسهال چندین روز طول کشیده و افراد را آزار می‌دهد. در مواردیکه اسهال بیش از یک هفته طول بکشد، می‌تواند نشانه‌ بیماری جدی و مهمی باشد. این بیماریها می‌تواند شامل، بیماری التهاب روده و در موارد کم خطرتر سندرم روده تحریک پذیر باشد.

انواع اسهال

پزشکان اسهال را در سه شاخه، اسمزی، ترشحی و اگزوداتیو دسته بندی می‌کنند، که در ادامه به توضیح هر سه شاخه می‌پردازیم:

  • اسهال اسمزی (Osmotic diarrhea). این نوع اسهال نشان میدهد که چیزی در روده، آب بدن را بداخل روده می‌کشاند و باعث ابتلا به اسهال می‌شود.
  • اسهال ترشحی (Secretory diarrhea). این نوع اسهال زمانی رخ می‌دهد که بدن زمانیکه روده نیازی ندارد، آب درون روده ترشح می‌کند. انواع عفونت، داروها و سایر موارد می‌تواند باعث ابتلا به ایهال ترشحی شود.
  • اسهال اگزوداتیو (Exudative diarrhea). این نوع اسهال نوعی از اسهال است که در آن خون و یا چرک وجود داشته باشد. این نوع اسهال همراه با بیماری های التهابی روده، از قبیل بیماری کرون ، کولیت اولسراتیو و یا بعضی از عفونت ها رخ می‌دهد.

دلایل ابتلا به اسهال

متداول ترین دلیل اسهال، ویروسی است که روده را آلئده می‌کند. این نوع عفونت معمولا دو روز طول می‌کشد و به آن آنفولانزای روده و یا آنفولانزای معده می‌گویند. اسهال ممکن است بدلایل دیگری از جمله:

  • دیابت
  • بعضی از داروها
  • رادیوتراپی
  • پرکاری تیروئید
  • بعضی از انواع سرطان
  • مصرف بیش از حد ملین
  • مصرف الکل
  • جراحی دستگاه گوارش
  • عفونت از طریق باکتری (دلیل انواع متداول مسمومیت غذایی)
  • عفونت از طریق سایر موجودات زنده
  • خوردن غذاهایی که دستگاه گوارش را بهم میریزد.
  • آلرژی به بعضی از غذاهای خاص
  • بیماریهای روده (ازقبیل یماری کرون ، کولیت اولسراتیو)
  • عدم جذب (زمانیکه بدن نمی‌تواند موادمغذی خاص رژیم غذایی را جذب کند)

نشانه‌ها و علایم اسهال

نشانه ها و علایم اسهال به دو نوع ساده و پیچیده تفکیک می‌شود. اسهال پیچیده نشان‌دهنده بیماری جدی دیگری است.

  • نشانه‌های اسهال ساده شامل:

1. نفخ و درد شکم

2. مدفوع شل یا رقیق

3. مدفوع آبکی

4. احساس احتیاج سریع به مدفوع کردن

5. تهوع و استفراغ

  • بعلاوه موارد بالا، نشانه‌های اسهال پیچیده شامل موارد زیر هم می‌شود:

1. خون، بلغم یا غذای هضم نشده در مدفوع

2. کاهش وزن

3. تب

درصورتیکه اسهال شما بیش از 24 ساعت طول کشید و یا تب داشتید سریعا به پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر استفراغ مانع نوشیدن آب توسط شما می‌شود، با دکترتان تماس حاص نمایید.

درمان اسهال

در اکثر موارد اسهال چند روز بعد از ابتلا به آن از خودبخود درمان می‌شود. بعضی از انواع درمانی که پزشک در صورت ابتلا به اسهال شدید و یا درمان نشده استفاده می‌کند، شامل:

  • آنتی بیوتیک. اسهالی که دلیل آن باکتری یا انگل باشد را درمان می‌کند، اما تاثیری بر اسهالی که در نتیجه ویروس است، ندارد.
  • درمان برای جایگزین کردن مایعات بدن. دکتر شما برای جبران آب و نمکی که در حین اسهال ازدست‌داده‌اید، تجویز می‌کند. در اکثر افراد این کار با نوشیدن مایعات و آب انجام می‌شود، هرچند که در بعضی از موارد بخصوص زمان استفراغ شما می‌بایست از سرم استفاده نمایید.
  • درمان بیماریهای اصلی. اگر اسهال شما درنتیجه بیماری دیگری از جمله بیماری التهابی روده یا سایر بیماری‌ها می‌باشد، شما برای درمان اسهال، می‌بایست بیماری اصلی را درمان نمایید.
  • تغییر داروهای مصرفی. اگر پزشک شما به این نتیجه برسد که اسهال شما در نتیجه استفاده از داروهای خاصی همچون آنتی بیوتیک و … می‌باشد، ممکن است، میزان مصرف دارو را کاهش داده و یا دارویی دیگر برای شما تجویز نماید.

آیا اسهال خطرناک است؟

بله، اسهال مداوم می‌تواند باعث از دست دادن مقادیر زیادی آب و مواد مغذی از بدن شود. اگر درروز بیش از سه بار مدفوع اسهالی دفع می‌کنید و مایعتا کافی دریافت نمی‌نمایید، ممکن از بدنتان کم آب و یا بی‌آب شده و شما را دچار خطرات جدی کند. به موارد زیر که نشان‌دهنده بی‌آبی بدن هستند، توجه نمایید:

  • ادرار تیره
  • ادرار کم
  • تپش قلب شدید
  • سردرد
  • پوست خشک
  • کج خلقی
  • گیجی

نشانه‌های کم آبی در کودکان شامل:

  • خشک شدن زبان و دهان
  • فرورفتگی گونه و چشم‌ها
  • بدون اشک و یا کم اشکی
  • کاهش تعداد پوشک‌های خیس
  • کج‌خلقی یا بی میلی
  • پوستی که بعد از نیشگون گرفتن و جمع کردن دوباره باز نمی‌شود.

درمان خانگی اسهال

درمان اصلی اسهال همان چیزی است که پزشک تجویز می‌کند، با اینحال راههایی برای کمک به درمان تجویزی از طرف پزشک و همچنین کاهش علایم و شدت اسهال می‌شود. این راهها شامل:

  • مصرف مقدار زیادی مایعات، شامل آب، خوراکیهای آبکی و آب میوه، همچنین از مصرف کافئین و الکل خودداری کنید.
  • مصرف غذاهای  نیمه جامد و کم فیبر را کم‌ کم افزایش دهید و شروع به مصرف نان تست شده، تخم مرغ، برنج یا مرغ نمایید.
  • از مصرف بعضی از غذاهای خاص از قبیل محصولات لبنی، غذاهای چرب، پرفیبر و پرچاشنی خودداری نمایید.
  • مواد حاوی پروبیوتیک استفاده نمایید، این مواد شامل ماست، دوغ و پنیر می‌شوند.

پیشگیری از ابتلا به اسهال

پیشگیری از اسهال ویروسی

دستهای خودرا پی در پی بشورید تا بتوانید از پخش اسهال ویروسی جلوگیری نمایید. برای اطمینان از اینکه شما و فرزندانتان به درستی دستهایتان را شسته‌اید موارد زیر را رعایت کنید:

  1. پی در پی دستها را بشویید. دستهای خود را قبل و بعد از آماده کردن غذا بشویید. همچنین دستهای خود را بعد از دست زدن به گوشت خام، رفتن به دستشویی، تعویض پوشک، عطسه، سرفه و پاک کردن بینی بشویید.
  2. شستن دستها با کف و صابون طوریکه حداقل 20 ثانیه صابون برروی دست های شما مالیده شود.
  3. هنگامی‌که قادر به شستن دست‌ها نیستید، از ضدعفونی کنندهای دست ااستفاده نمایید.

پیشگیری از اسهال توسط خوارکی‌ها

برای پیشگیری از اسهال توسط خوارکیهای آلوده بموارد زیر توجه نمایید:

  1. غذا را بعد از پختن و یا گرم کردن مصرف کرده و یا داخل فریز یا یخچال نگه‌داری نمایید.
  2. موقع آماده کردن غذا، خوراکی و وسایل پخت آن را تمیز بشویید.
  3. برای آب کردن یخ غذاهای فریز شده از یخچال یا یک کاسه آب خنک استفاده کنید و آن را همینطوری برای آب شدن یخش در هوای گرم نگذارید.

پیشگیری از اسهال در مسافرت

معمولا افرادیکه از یک شهر و یا کشور به شهر و کشور دیگری مسافرت می‌کنند، دچار اسهال می‌شوند، برای کاهش خطر اسهال در مسافرت به موارد زیر توجه نمایید:

  1. غذاهای گرم و خوب پخته شده مصرف نمایید و از مصرف سبزیجات و میوه‌های خام خودداری کنید، مگر اینکه بتوانید خودتان پوستش را بکنید.
  2. آب، نوشابه و دوغ را بصورت دربسته و کارخانه‌ای مصرف نمایید. البته آب جوش، قهوه و یا چای مشکلی نداشته و می‌توانید مصرف نمایید.

سایت پزشکی و مجله سلامتی راستینه

منابع

Facebooktwittergoogle_pluslinkedinmail

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (14 رای, میانگین: 3٫64 از 5)
Loading...

نظرات

  1. abed می گوید

    چرا نگفتید در صورت گودی چشم کاهش 5درصد اب بدن وتب بالا چه خطری ما رو تهدید میکنه

  2. امیر صادقی می گوید

    ممنون که کمکم کردید
    دوسه روز بود که تند تند اسهال میکردم بد بو
    کم مونده بود جامو تو دستشویی بندازم

  3. مهدی می گوید

    باسلام
    ۲۰ روزه اسهالم روز دوم بیماری رفتم دکتر یه سری دا رو داد هیچ تاثیری نداشت دلدرد هم دارم دور نافم هپاتیت ب هم دارم چکار کنم

  4. محمد می گوید

    راهنمایی ها خیلی خوب بود ولی دوستان به این نکته توجه کنند که حتما اگه بیش از دو و سه روز طول کشید به دکتر مراجعه کنند.

  5. H می گوید

    سلام، بعد از سرماخوردگی که داشتم تقریبا یک هفتست که اسهال و درد شکم دارم، آیا علتش ویروسه? خودبخود خوب میشه? تشکر

  6. آریا می گوید

    نزدیک به یک سال هست دچار نفخ و اسهالم دکتر هم نرفتم دیگه خسته سدم چه کنم؟

    از وقتی غذای دانشگاه خوردم اینطوری شدم

قوانین نظرات:سایت پزشکی و مجله سلامتی راستینه مختار به رد یا تایید نظرات شما بوده، همچنین ممکن است آنها را ویرایش نماید.

نظر خود را بگویید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *