سکته مغزی چیست؟ علایم سکته مغزی کدام‌اند؟

زمانیکه رگهای خون‌رسان به مغز بهر دلیلی پاره یا بسته شود، بافت‌های مغز از اکسیژن و غذا محروم می‌شود و بعد از چند دقیقه سلول‌های مغز شروع به مردن می‌کنند، در این وضعیت  فرد دچار سکته مغزی (stroke) شده‌است. سکته مغزی یک وضعیت اورژانسی است، درمان فوری ضروری بوده و عملکرد زودهنگام می‌تواند جلوی آسیب بیشتر و عوارض شدید و بلقوه سکته مغزی را بگیرد. فرد دچار سکته مغزی شده ممکن است توانایی حرف زدن را از دست داده، دچار مشکلات حافظه شده یا یکطرف بدنش فلج شود. خبرخوب این است که سکته مغزی می‌تواند پیشگیری و درمان شود. امروز و در این مقاله راستینه می‌خواهیم اطلاعاتی راجع به دو نوع سکته مغزی، افراد در خطر سکته مغزی، دلایل و نشانه‌های آن و خلاصه‌ای از شیوه درمان و پیشگیری از سکته مغزی بپردازیم. 

دونوع اصلی سکته مغزی کدام‌اند؟سکته مغزی (stroke)

دو نوع اصلی سکته مغزی شامل سکته مغزی ایسکمیک (بسته شدن رگ) و هموراژیک (پاره شدن و خونریزی مغز) می‌باشد. 

سکته مغزی ایسکمیک (Ischemic)

حدود 87 درصد کل بیمارانیکه دچار سکته مغزی می‌شوند، دچار این نوع از سکته مغزی می‌شوند. در این نوع سکته یک لخته یا ترومبوس در رگ‌های خون‌رسان به مغز شکل گرفته و مانع خونرسانی به مغز می‌شود.

سکته مغزی هموراژیک (hemorrhagic)

این نوع سکته مغزی زمانی رخ می‌دهد که یکی از رگ‌های خونرسان به مغز پاره شده و سطح بین مغز و جمجمه را پر از خون می‌کند (خونریزی ساب آراکنوئید یا subarachnoid hemorrhage)، یا زمانیکه یک رگ معیوب در مغز پاره شده و تمام بافت‌های اطرافش را پر از خون نماید(خونریزی مغزی یا cerebral hemorrhage). 

هردو نوع سکته باعث فقدان خونرسانی در مغز و جمع شدن خون در مغز شده و باعث فشار زیاد بر مغز می‌شود. نتیجه سکته بسته به مکانیکه سکته رخ داده و میزانیکه مغز آسیب دیده متفاوت است. سکته‌های کوچک‌تر ممکن است باعث مشکلات کوچک‌تر از جمله ضعف در دست و یا پا شود درحالیکه سکته‌های بزرگتر می‌تواند باعث فلج شدن و یا مرگ شود. خیلی از افراد آسیب دیده توسط سکته مغزی دچار ضعف در بخشی از بدن، مشکلات تکلمی و یا انواع بی‌اختیاری از جمله بی‌اختیاری ادرار می‌شوند.

علایم سکته مغزی

درصورتیکه فکر می‌کنید شما یا یکی از اطرافیانتان دچار سکته مغزی شده‌اند، به این علایم و نشانه‌هایی که در ادامه بیان می‌کنیم دقت نمایید. با اطلاع بموقع از سکته مغزی می‌توان خطرات و عوارض سکته را کاهش داد. این علایم شامل:

  • مشکل در راه رفتن. شما ممکن است تلوتلو خورده، سرگیجه ناگهانی داشته باشید و یا تعادلتان را از دست دهید.
  • مشکل در صحبت و ادراک. شما ممکن است دچار گیجی شوید. شما ممکن است موقع حرف زدن کلماتی را حذف کرده و یا در فهمیدن صحبت دیگران مشکل داشته باشید.
  • فلج شدن و یا بی‌حسی صورت، دست و یا پا. ممکن است بصورت ناگهانی در صورت، دستها و یا پاهای خود دچار بی‌حسی، ضعف و یا فلج شدن، نمایید. سعی کنید هردودست خود را بالای همزمان بالای سرتان ببرید،‌اگر یکی از دست‌ها افتاد شما ممکن است دچار سکته شده باشید. همچنین ممکن است موقع خنده یک طرف از دهان شما دچار افتادگی شود. 
  • مشکلات بینایی در یکی و یا هردو چشم. ممکن است بصورت ناگهانی دچار تاری و یا سیاهی دید شوید و یا دچار دوبینی گردید.
  • سردرد. دردی ناگهانی و شدید در سر که ممکن است با استفراغ، سرگیجه و یا مشکلات هشیاری همراه باشد، ممکن است نشان‌دهنده سکته مغزی در شما باشد.

زمانیکه دچار یکی یا بیشتر از یکی از علایم سکته شدید، ولواینکه علایم از بین رفتند و یا کم بودند می‌بایست با اورژانس تماس بگیرید. هر دقیقه زمانیکه دچار سکته شده‌اید، مهم است پس منتظر از بین رفتن علایم نشوید. برای بیشترین بهره‌وری در درمان، شما باید تا سه ساعت بعد از ظاهر شدن اولین نشانه به بیمارستان مراجعه نمایید. 

چه کسانی در خطر سکته مغزی می‌باشند؟

عواملیکه برسکته مغزی تاثیر می‌گذارند به دو دسته قابل تغییر و غیرقابل تغییر تقسیم می‌شوند،‌ افرادیکه تعداد بیشتری از این عوامل را داشته باشند، ممکن است در خطر بیشتری برای ابتلا به سکته مغزی باشند. 

عوامل قابل تغییر شامل:

عوامل غیرقابل تغییر شامل:

  • سن. خطر سکته با افزایش سن افزایش می‌یابد و افراد 55 سال به بالا بیشتر از بقیه در خطر هستند.
  • نژاد. افراد آفریقایی-آمریکایی بیشتر از سایر افراد در خطر سکته مغزی می‌باشند.
  • جنسیت. مردان بیشتر از زنان در خطر سکته مغزی می‌باشند. زنان معمولا در سنین بالاتری نسبت به مردان دچار سکته مغزی شده و خطر مرگ پس از سکته مغزی در آنها بیشتر است.
  • سابقه. سابقه شخصی و یا خانوادگی سکته مغزی، سکته قلبی یا حمله ایسکمیک گذرا (TIA) خطر سکته مغزی را افزایش می‌دهد.

عوارض سکته مغزی کدام است؟

سکته مغزی می‌تواند باعث ناتوانی‌های موقتی و یا دائمی بسته به مدت زمان فقدان خون در مغز و  بخش آسیب دیده شد. این عوارض شامل:

  • فلج شدن و یا از کار افتادن عضلات.
  • مشکل در صحبت کردن و یا فرودادن غذا و مایعات.
  • ازدست‌دادن حافظه و یا مشکل در فکرکردن.
  • مشکلات احساسی.
  • درد یا سایر احساسات غیرمعمول در قسمت‌هایی از بدن که تحت تاثیر سکته قرار گرفته‌اند.
  • تغییر در رفتار و اهمیت به خود. 

مانند سایر بیماری‌ها صدمات مغزی و درمان عوارض آنها بسته به اشخاص مختلف متفاوت است.

سکته مغزی چگونه مشخص می‌شود؟

برای تعیین کردن بهترین شیوه درمان سکته مغزی تیم اورژانس می‌بایست مشخصکنند که شما دچار کدام نوع از سکته شده‌اید و چه بخش یا بخش‌هایی از مغز شما تحت تاثیر سکته قرار گرفته‌اند. همچنین آنها باید متوجه شوند که مشکل شما بدلیل سکته بوده یا تحت تاثیر سایر مشکلات همچون تومور مغزی و یا مصرف دارو‌های خاص می‌باشد. پزشک شما ممکن است از چندین آزمایش برای مشخص کردن مشکل شما استفاده کند، این آزمایش ها شامل:

  • معاینه بدنی
  • آزمایش خون
  • سی‌تی اسکن (CT)
  • ام آر آی (MRI)
  • آنژیوگرام مغزی
  • اکوکاردیوگرام

چگونگی پیشگیری از سکته مغزی؟

آشنایی با عوامل خطرزا در سکته مغزی، پیروی از راهنمایی‌های پزشکتان و اتخاذ یک سبک زندگی سالم بهترین روش‌ها برای پیشگیری از سکته مغزی هستند.  اگر شما سکته مغزی یا حمله ایسکمیک گذرا (TIA یا سکته مغزی کوچک)  داشته‌اید، رعیات موارد ذکر شده به شما در پیشگیری از سکته بعدی جلوگیری می‌نماید.خیلی از شیوه‌های پیشگیری از سکته مغزی با شیوه‌های پیشگیری از بیماری‌های قلبی یکسان است. بصورت عمومی، توصیه‌های سبک زندگی سالم شامل:

  • کنترل فشارخون بالا.
  • سیگار نکشیدن و یا ترک سیگار.
  • کاهش دریافت و مصرف کلسترول، سدیم و چربی.
  • درمان و کنترل مناسب دیابت.
  • مدیریت استرس.
  • افزایش فعالیت جسمانی و ورزش.
  • رعایت رژیم غذایی سالم. رعیات رژیم غذایی سالم، مصرف گوجه فرنگی و رژیم غذای مدیترانه‌ای و رژیم غذایی برای مدیریت دیابت می‌تواند به پیشگیری از سکته مغزی کمک نماید.

سایت پزشکی و مجله سلامتی راستینه

منابع

Facebooktwittergoogle_pluslinkedinmail

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (8 رای, میانگین: 4٫13 از 5)
Loading...

نظرات

  1. پلکان(ثبت اختراع،ثبت برند) می گوید

    بسیار عالی
    استرس و اضطراب،عصبانیت بیش از حد هم می تواند باعث سکته مغزی یا قلبی شود؟
    با تشکر

  2. نیلو جون می گوید

    سلام.ممنون از
    سایتتون-من خودم دچار این مریضی شدم خداروشکر از نظر جسمی خوب شدم ولی حافظم بامن زیاد همراهی نمیکنه همه چیز زود یادم میره !برا تقویتش چیکار کنم؟ممنون

  3. علیرضا طاهردین می گوید

    ضمن تشکر از مقاله مفید و قابل استفاده بالا ،لطفا بفرمایید:
    1- چراخطر سکته مغزی در مردان طلاق گرفته بیشتر است.
    2-آیا چیزی بنام سکته سیاه وجود دارد؟اگر وجود دلرد لطفا توضیح دهید
    متشکرم.
    علیرضا

  4. fateme می گوید

    با سلام وباتشکر از دست اندرکاران سایت وبا آرزوی موفقیت بیش از پیش برای شما .خیلی ممنون از اطلاع رسانیتان.من افسوس میخورم ایکاش 45سال پیش دسترسی به اینترنت داشتم وهرلحظه

    که میخواستم دانش افزایی میکردم. ایام بکامتان باشد.62ساله از تهران

قوانین نظرات:سایت پزشکی و مجله سلامتی راستینه مختار به رد یا تایید نظرات شما بوده، همچنین ممکن است آنها را ویرایش نماید.

نظر خود را بگویید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *